Haar kerstmarkt en mijn queeste in Goslar

Goslar

De dag na onze dodemansrit was Ech Nie nog niet helemaal de oude. Hoe ik haar ook probeerde te overtuigen, in de auto was ze niet meer te krijgen. “Ja maar schat, het dooit inmiddels en waarschijnlijk hebben ze ook al wel gestrooid. Heus, we kunnen de weg weer op.” Ze was niet te vermurwen “En denk ook eens aan onze Unesco-queeste, die kunnen we toch ook niet zomaar negeren?”, deed ik er nog een schepje bovenop. “Het is jouw queeste niet de mijne”, bitste ze. “Ik doe het gewoon niet. Ik. Ga. Niet. In. De. Auto. Ech nie!” Het was duidelijk. Nee was dit keer ook echt nee. “Nou dan moeten we maar met het openbaar vervoer naar Goslar”, zei ik, “want bussen glijden nooit de weg af.”

Besneeuwd bospad in debuurt van Goslar
Op het bospad

Met de bus naar Goslar

De bushalte lag aan het einde van het bospad, had de hotelmedewerkster ons gezegd. Normaal gesproken een twintig minuten lopen, zo schatte zij in, maar met het dikke pak sneeuw was het misschien handiger om daar nog wat tijd bij op te tellen. Ik keek Ech Nie verwijtend aan maar die negeerde me. “Laten we maar gelijk gaan”, zei ze, “anders missen we hem nog.” Drie kwartier dachten we er over te doen maar na een paar stappen lopen kregen we al een lift. “Wat een vriendelijke mensen hier”, zei Ech Nie. “Nou inderdaad”, gromde ik, “die lul zet ons alleen maar af bij de halte omdat die weet dat we dan een half uur langer in de kou moeten staan. Als die ons gewoon had laten lopen waren we tenminste nog warm gebleven.” De kerstgedachte had me nog niet helemaal in zijn greep.

Besneeuwd daklandschap Goslar
De besneeuwde daken van Goslar

In de bus richting stad vertel ik Ech Nie over de geschiedenis van Goslar. “Het is het jaar 911. Krap honderd jaar na de dood van Karel de Grote is de heerschappij van het geslacht der Karolingen tot een eind gekomen. Het Rijk is in drieën opgesplitst en in het oostelijke deel neemt Koenraad, een belangrijke adviseur van de laatste Karolingische koning, de macht over. Hij is weinig succesvol maar wijst in 919 Hendrik de Vogelaar aan als zijn opvolger. Het is deze vogelaar die het Oost-Frankische Rijk omvormt tot het Koninkrijk der Duitsers. Als eerste Duitse koning stichtte hij in 922 tevens de stad Goslar.” Ech Nie luistert niet. Bang als ze is voor een nieuwe zeperd let ze meer op de weg dan op verhalen over oude vogelaars. De horror van de dag ervoor is duidelijk nog niet uit haar gestel.

Winters plaatje van Goslar langs het water

Sfeer proeven

Uiteraard haalt de bus zonder problemen Goslars busstation. We stappen uit, lopen direct zum Marktplatz en vermaken ons even later in een wunderbar winterdecor van kerstkraampjes en vakwerkhuizen. Als een van de weinige Duitse steden is de Altstadt van Goslar namelijk nog helemaal intact en dat helpt ons de geest van Kerstmis tot ons te komen. Ech Nie klapt er zelfs stilletjes van d’r handen. Dit is waar ze voor gekomen is. “Oh wat heerlijk”, zegt ze, “en de sneeuw maakt het plaatje helemaal compleet. Wat romantisch allemaal!”

“En koud”, brom ik, “m’n tenen zijn nou al compleet bevroren.”

“Daar weet ik wel wat op”, zegt Ech Nie en de eerste braadworst met hete Glühwein is al snel een feit. Sfeer proeven noemen we dat.

De keizerlijke adelaar op een fontein in winters Goslar
“Een grappig vogeltje”, die keizerlijke adelaar

De keizerpalts

“Kijk nou wat een grappig vogeltje”, zegt Ech Nie met een volle mond. Ze wijst naar een fontein in het midden van de markt. “Dat is de Duitse keizersadelaar”, leg ik uit. “Goslar was vroeger namelijk nogal gewild bij der Kaiser.”

“Hé”, zegt Ech Nie, “staat hier dan ook zo’n palts als in Aken?”

“Jazeker”, complimenteer ik haar verbaasd. Begint mijn onderwijs dan toch zijn vruchten af te werpen? Om haar helemaal gelukkig te maken deel ik haar mede dat het paleis in Goslar nog steeds te bewonderen valt. “Misschien moeten we er dan maar eens een kijkje nemen”, stelt ze voor, “dan kunnen onze arme voetjes weer wat warmer worden.” Ik vind het een goed idee en hand in hand gaan we op zoek naar het paleis.

De keizerpalts in Goslar in een winters landschap
De keizerpalts

Karel de Grote

Onderweg naar de palts ga ik verder met dat wat ik in de bus begonnen was. “De zoon van de vogelaar, Otto, spiegelde zich graag aan zijn legendarische voorganger Karel de Grote. Hij liet zich als eerste in Karels paltskerk tot koning kronen en werd later eveneens keizer van een Rijk dat die zag was als opvolger van het Romeinse imperium. Het Heilige Roomse Rijk, zoals zijn rijk de geschiedenis in is gegaan, was een groot gebied waarin allerlei vorstendommen samen gevoegd waren. Om de boel een beetje bij elkaar te houden mochten alle belangrijke mannen binnen het Rijk om de zoveel tijd hun zegje komen doen. De keizer organiseerde daarvoor dan een Rijksdag en ontving de heren op een palts naar zijn keuze. Van de 10e tot de 12e eeuw was die van Goslar favoriet. Een van de keizers was zelfs zo verknocht aan de stad dat hij er zijn hart aan verloor. Letterlijk want, naar een idee van Karel de Grote, liet hij het na zijn dood begraven in de achthoekige hofkapel van de palts. 

Een uithangbord met de ridder Ramm op gevel van huis in Goslar
Ridder Ramm

Ridder Ramm

Na een rondje door het paleis te hebben gelopen zijn onze voeten weer op temperatuur gekomen en wil Ech Nie terug naar de kerstmarkt. “Hohoho”, zeg ik, “niet zo snel, het verhaal is nog niet af. Op een dag had keizer Otto zin in een stukje wild en zond daarom zijn beste ridder heen om voor hem een heerlijk hertenboutje te verschalken. Ridder Ramm pakte daarop zijn paard en ging voor hem op pad.

Net als nu had het gesneeuwd en zodoende kon trouwe Ramm makkelijk het spoor van Bambi volgen. Het leidde hem zover de heuvels in dat zijn paard op een gegeven moment niet verder kon. Ramm gaf echter niet op, vervolgde zijn weg te voet en wist het beestje uiteindelijk nog te schieten ook. Tevreden keerde hij terug naar zijn ros. Daar zou Otto blij mee zijn, dacht hij, en toen bleek dat zijn paard ondertussen, al schrapend met zijn hoef over de grond, de grootste zilverader ooit ontdekt had wist die dat die helemaal gerammd zat. Als dank voor zijn goede werk werd de hele berg zilver door de Kaiser naar hem vernoemd; Rammelsberg dus.”

Rammelsbergmijn in Goslar in de sneeuw
De Rammelsberg

Mijn queeste

“Zo, dat was nog eens een handig paard”, zei Ech Nie. “Zeker” antwoordde ik, “maar Unesco heeft niet het paard tot werelderfgoed verklaard, maar de berg. Of beter gezegd; de mijn in de berg. En aangezien we hier voor mijn queeste zijn zit er niks anders op dan ook die te bezoeken.” Ech Nie vond het maar een flauw woordgrapje. “We zijn hier toch ook voor mijn kerstmarkt”, zei ze verontwaardigd. “Dat ook”, gaf ik toe, “maar die is toch pas op zijn mooist als het donker is. Laten we er maar ónze queestemarkt van maken. Eerst de mijn dan de markt.” Met tegenzin ging ze akkoord.

“Beter dat je nou niet chagrijnig gaat lopen doen”, adviseerde ik haar, “want anders gaan we ook nog naar het watermanagementsysteem kijken. Rond de stad liggen namelijk tientallen meren, sloten en kanalen die er vroeger voor moesten zorgen dat de raderen in de mijn bleven draaien en aangezien dat ook onderdeel is van het werelderfgoed zou ik maar oppassen.” Ech Nie, beducht voor nog meer erfgoedellende, deed spontaan of ze het leuk vond.

Mijnkarren op het spoor in de Rammelsberg Goslar
Mijn queeste

Oorlogsindustrie

Behalve zilver bleek er nog veel meer in de berg te zitten. Het was zelfs zo dat als de Duitsers even met de heuvel rammelden er spontaan allerlei ertsen als koper, lood, zink, tin, en ijzer uit kwamen zetten. Ten tijde van de tweede wereldoorlog kwam de rijkdom van de berg ook de mannen van het Derde Rijk goed van pas. Zij wisten wel raad met de door dwangarbeiders gedolven ijzererts en goten het in allerlei mooie vormen ten behoeve van hun oorlogsindustrie. Wat dat betreft verbaasde het me dat de mijn door de geallieerden nooit was gebombardeerd. Ik dacht altijd dat ze met het platgooien van Duitse steden waren begonnen omdat er nergens meer een militair doel te vinden was. Toch niet goed genoeg gezocht dan, constateerde ik.

Kleedruimte met mijnwerkerpakken aan het plafond in Rammelsberg Goslar
Kleedruimte voor de mijnbouwers

Krijg de rambam

Het is december 2013 en de inwoners van Goslar hebben het net een maand daarvoor eindelijk over hun hart kunnen verkrijgen om Hitler zijn ereburgerschap af te nemen. Dat zou eens tijd worden, dachten wij, maar als blijkt dat we de mijn alleen maar kunnen bezichtigen aan de hand van een Führung verdenken we de inwoners ervan dat zij nog steeds een beetje moeite hebben met het besluit. Hoe dan ookwij passen ervoor om met z’n allen achter een Duitse leider aan te lopen en laten de onderaardse gangen maar voor wat ze zijn. “Laat ze lekker de rambam krijgen”, vindt Ech Nie en ik geef haar groot gelijk. Dat ze goed zijn in kuilen graven dat geloven we wel.

Om Unesco toch onze betrokkenheid te tonen kopen we nog wel een kaartje voor het mijnmuseum maar als na een uurtje bodemvondsten kijken ons buikje begint te rammelen geven we er direct de brui aan. De braadworsten en Glühwein op de markt roepen ons.

Rode kopjes Gluhwein is kerstsferen
Glühwein

Haar kerstmarkt

De avond valt en op de Marktplatz zet men een oud mijnwerkerslied in. Ik wijs Ech Nie op één van de huizen waaruit mijnwerkersfiguren een rondje draaien. Ze begrijpt inmiddels dat de oude keizerstad trots is op zijn Rammelsberg maar heeft  op dit tijdstip meer oog voor alle lekkernijen die de Weihnachtsmarkt te bieden heeft dan voor stomme poppetjes uit een poppenhuis. Ik laat het er maar bij zitten en besluit me vol overgave in het feestgedruis te storten. Uren lang bestrijden we de kou met de ene na de andere Glühwein maar als we het op een gegeven moment toch wat fris krijgen brengen we nog een laatste toost uit op der Kaiser en zijn stad, wensen iedereen fijne dagen en pakken dan de taxi naar ons hotel in het Harzgebergte.

Kerstlichtjes op Weihnachtsmarkt Goslar
Weihnachtsmarkt

Der Schweinhund

Onderweg raken we in gesprek met de chauffeur. We vertellen over onze bloedstollende rit de dag ervoor, over de sneeuw en de slippartijen. Hoe we niet verder kwamen en dat we uiteindelijk van een gewisse dood werden gered door een heel bijzonder man. De taximan kijkt ons ongelovig aan en begint dan onbedaarlijk te lachen. Hij vindt ons maar een stelletje domme kaaskoppen. “Wie gaat er nou met een paar zomerbanden de bergen in?” buldert die. “Eh ja, dat waren wij dus”, zeggen we beschaamd. “Verrückte Holländer”, gaat die verder, “of we wel weten hoe gevaarlijk dat is?”

“Ja dat weten we inmiddels ook ja”, antwoorden we.

Vervolgens gaat die echt los en verhaalt over het glorierijke Duitsland dat zo te lijden heeft van al die buitenlanders en hun roekeloze rijgedrag. Hmmm, denken we, nou moet die Schweinhund natuurlijk niet bijdehand gaan lopen doen. Onze edelgermaan echter bindt niet in maar gaat gewoon door met zijn donderpreek. Dat we wel heel veel geluk hadden met die barmhartige Samaritaan, dat hij het niet kan geloven dat die ons hielp en dat hij ons gewoon zou hebben laten staan. Aan het eind van de rit zijn we helemaal klaar met hem en zijn superieure winterbanden. Wat denkt die fascist wel niet? We rammen ‘m in elkaar!

Kerstbomen op Weihnachtsmarkt Goslar

Gerechtigheid

Zwaar geïrriteerd arriveren we op onze kamer maar als we een blik uit het raam werpen is die stemming als sneeuw voor de zon verdwenen. Hoewel er op de wegen uitgebreid gestrooid was gold dat niet voor het bospad waar het hotel aan lag, dat was nog steeds een groot wit kleed. En toen bleek onze autobahnführer daar toch iets meer moeite mee te hebben dan hij zojuist had doen voorkomen. Ondanks zijn superauto met überbanden lukt het hem niet terug de weg op te geraken. Het bospad had een behoorlijk hellingspercentage en dat in combinatie met een klein kuiltje voor de heuvel was, tot ons grote genoegen, net iets teveel van zijn stuurmanskunst gevraagd. Jammer joh.

We staan erbij en kijken er naar. “Waarschijnlijk kunnen we die nepnazi wel met een klein zetje uit zijn benarde positie redden”, opper ik gniffelend aan Ech Nie. “Laat hem lekker sterven”, antwoordt ze echter ad rem, “en zijn rammelbak d’r bij!”

“Juist schat, zo ken ik je weer. Mooie kerstgedachte ook…”

“Ja hè?”

“Ech Wel!”

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

%d bloggers liken dit: