Wees humaan, bezoek Telč en maak wat van je leven!

Stadsgezicht Telč vanaf het water

Als een feniks uit de as herrees ze, Telč, de Tsjechische stad die na een brand in 1530 zo mooi werd herbouwd dat ze in 1992 werelderfgoedstatus kreeg toebedeeld. “Oh ja?”

“Ja!” En de naam van de bouwstijl is al even toepasselijk als schitterend. Renaissance. Oftewel; wedergeboorte.

“Klinkt goed, Ech Wel!”

“Dat dacht ik ook, Ech Nie!”

Pestzuil in Telč vol engelen en Heiligen
De pestzuil van Telč

Renaissance

De Renaissance was een periode waarin werd teruggevallen op de oude idealen van de Romeinen en de Grieken. Er kwam een hernieuwde belangstelling voor de architectuur, de kunst en de letteren uit die tijd en men begon de antieke vormentaal steeds vaker te verwerken in nieuwe bouwprojecten. Architectonisch betekende dat onder andere de terugkeer van zuilen, rondbogen, harmonie en symmetrie. “En je kan wel zien hoe kundig dit renaissancestadje met die principes is omgegaan.”

“Eh?”

“De arcades Ech Nie! Geen huis die ze niet heeft. De zuilengalerij verbindt alle afzonderlijke woningen en maakt ze tot één harmonieuze eenheid, echt typisch renaissance!”

“Oh ja.”

Gevelrij in Telč. De huizen zijn door middel van arcades met elkaar verbonden
De gevelrij met arcades is netjes omlijst

Zacharias

Telč heeft zijn huidige uiterlijk grotendeels te danken aan de rijke edelman Zacharias. In 1550 erfde hij het plaatsje van zijn vader en begon met verve aan de renovatie van het door brand beschadigde kasteel. Omdat Zacharias na een reis door Italië (de bakermat van de Renaissance) als een herboren man terugkeerde, gaf hij bij thuiskomst Italiaanse kunstenaars de opdracht om ook zijn burcht te verbouwen tot een prachtige renaissance-residentie. De ambachtslui gingen daarop zo aanstekelijk te werk dat de overige bewoners eveneens door de nieuwe stijl werden gegrepen en Telč binnen een paar decennia omtoverden tot een pareltje van de Renaissance.

Renaissance gevels, standbeeld en klokketoren in Telč
Pareltje van de Renaissance

Humaan

Dat de gehele stad zich de luxe van de nieuwe bouwstijl kon veroorloven was op zich redelijk uniek te noemen. Zeker in die tijd waren modegrillen slechts voorbehouden aan de elite en bepaald niet aan gewone stervelingen besteed. Zacharias was echter een humanist. Hij had het beste met Telč voor, vond ontwikkeling het duurste goed en streefde naar een soort absolute schoonheid in elk aspect van het leven. Om dat te bereiken reorganiseerde hij onder andere het gemeentebestuur, bouwde een nieuw ziekenhuis voor de hulpbehoevenden en stimuleerde de markten op het plein. Het mag allemaal misschien niet heel wereldschokkend klinken, maar het bijzondere er aan was dat alle maatregelen er op waren gericht de levensstandaard van de burger te verhogen en het algehele bestaan te veraangenamen. Heel humaan dus die Zacharias.

Renaissance gevel met sgraffito in Telč
Typische renaissancegevel met sgraffito

Maak er wat van

“En dat is het?” vraagt Ech Nie. Na een rondje over het driehoekige plein te hebben gelopen zijn we gaan zitten op het terras van nummer 13. “Ja, eigenlijk wel ja”, antwoord ik. “Kijk, Ech Nie, je moet het zo zien. Die hele Renaissance was gewoon een reactie op de donkere middeleeuwen en de kansloze levensstijl die ermee gepaard ging. In die duistere tijd was men namelijk zo vol van de dood dat het stoffelijke bestaan vooral werd beschouwd als een voorbereiding op het hiernamaals. Het was simpelweg een beproeving die je moest doorstaan zodat de hemelse Vader kon zien of je wel geschikt was voor zijn Paradijs. De gemiddelde middeleeuwer was dan ook helemaal niet geïnteresseerd in het leven, hij hoopte slechts dat de dood hem snel zou bevrijden uit het aardse tranendal.”

“Lekker gezellig…”

“Nee, niet echt dus. En dat vonden de humanisten nou ook. Zij waren van mening dat de mens zich niet moest richten op zelfvernietiging maar dat ze beter de focus konden leggen op zelfontplooiing. Wat nou versterving en boetedoening?, was hun commentaar, doe wat met je leven. En maak er wat van!”

Telč, gefotografeerd door een wijnglas
Heel humanistisch; proosten op het leven!

Genieten

“Jeetje, wat een goed verhaal Ech Wel. Én zo lekker kort ook.”

“Ja toch? Ach ja, weet je, een langer epistel zou ook slechts een herhaling van zetten zijn. Telč is qua uiterlijk en geschiedenis eigenlijk gewoon een kopie van Český Krumlov, en dat verhaal heb ik al eens verteld. Ik bedoel, kijk maar om je heen. De huizen hebben dezelfde zachte pasteltinten, de stad wordt gedomineerd door een kasteel van de Rosenbergers (Zacharias was een telg uit de familie), de Jezuïtische kerk kwam de bewoners weer afhelpen van hun al te vrije gedachtegoed, Maria staat opnieuw te palen met een pestzuil en na de tweede wereldoorlog moest ook uit Telč de complete Duitse bevolking vertrekken. Dus ja, wat zou ik daar dan verder nog over uitweiden? Dan kunnen we toch veel beter lekker humanistisch genieten van het leven en een bijbehorende Tsjechische pilsner? Pluk de dag, zou ik zeggen.”

“Je hebt helemaal gelijk schat.”

“Ech Wel!”


Ook wel eens lekker humanistisch bezig geweest, geproost op het leven en een dag geplukt? Laat het ons weten in de comments hieronder, we horen het graag!

 

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

%d bloggers liken dit: