Begin je met wijn? Start met champagne

champagne

Destijds in Straatsburg, toen Ech Nie haar eerste biertje ooit bestelde, streden bij mij gevoelens van trots en triomf om voorrang. Tuurlijk, ik besefte ook wel dat dit slechts een kleine stap was op een lange weg te gaan maar in ieder geval was het een dappere daad die mij stilletjes doch diep ontroerde. Ze schreef geschiedenis, daar, op dat terras in Frankrijk in de zon. In de jaren die volgden bleef Ech Nie moedig doorschrijven en uiteindelijk wist ze op het Griekse eiland Corfu het zo gewenste resultaat te bereiken; Ech Nie dronk bier!

Je zou denken dat mijn leven na dit succes een stuk makkelijker werd maar helaas bleek het tegendeel waar. “Alles leuk en aardig Ech Wel, maar nu ik aan het bier zit moet jij natuurlijk wel aan de wijn.”

“Hè? Ja dag, Ech Nie. Wat is dat nou weer voor gelul?”

“Tsja, zo werkt dat nou eenmaal…”

“Nou ech nie! Ik ben veel te druk met werelderfgoed dus daar heb ik helemaal geen tijd voor. Gaat niet gebeuren!”

champagne
Tussen de wijnranken van de Champagnestreek

Champagneweekend

Het was nog geen 2 maanden later of we stonden tussen de wijnranken van de Champagnestreek. Tegenspraak duldde mevrouw niet en het enige wat ik er nog voor mezelf uit had kunnen slepen was de voorwaarde dat we dan wel met de meest exclusieve wijn van allemaal zouden beginnen; champagne. Het was in voorgaande jaren namelijk het enige spul wat ik nog enigszins had kunnen waarderen en daarom waren we het er beiden over eens geweest dat deze bruiswijn mij dan maar op weg moest helpen. Dat Unesco het gebied net een maandje eerder tot werelderfgoed had verklaard berustte uiteraard op zuiver toeval.

Omdat ik dacht dat het nu mijn beurt was om te stralen op een terras in Frankrijk in de zon, hadden we ons champagneweekend gepland in het laatste weekend van juli 2015. Hartje zomer dus. Helaas trokken de weergoden zich niks aan van onze zonnige plannen en bestond het ontvangstcomité uit louter donkere wolken en irritante spatjes regen. “Lekker dan”, mopperden we, “het zal ook es een keer niet…”

champagne
Sappig druiffruit

Wisselwerking

Helemaal als donderslag bij heldere hemel kwam de neerslag trouwens ook weer niet. De streek staat bekend om zijn koele klimaat en volgens kenners is het zelfs een van de belangrijkste redenen dat de druif zich hier zo goed doet smaken. Het vruchtje heeft namelijk baat bij lage temperaturen vanwege de aandacht die ze dan krijgt van haar stronk. Normaal gesproken moet ze die ontberen omdat meneer dan meer oog heeft voor zijn stok dan voor haar maar als de omstandigheden bar zijn verandert dat. Dan is hij ineens de gentleman waar zij zo van houdt en beloont ze hem maanden later met de lekkerste vruchtjes die je maar kan bedenken.

Hautvillers is omringd door wijngaarden

Hautvillers

Wij vonden het slechte weer echter maar niks en besloten daarom onze-lieve-vrouw-Maria in de kathedraal van Chartres om verbetering te vragen. Uren spendeerden we er alvorens we de andere dag onze Tour de Champagne durfden aan te vangen. Zoals te doen gebruikelijk had ik me vooraf goed ingelezen en wist ik Ech Nie te melden dat we onze reis maar het beste in Hautvillers konden beginnen. “Hoezo?”, vroeg ze haar alwetende.

“Omdat het daar allemaal begon meissie. Dom Pérignon was sinds 1668 de keldermeester van de lokale abdij en door zijn toedoen veranderde het plaatselijke druivensap in een sprankelende wijn.”

Dom Pérignon was een ambitieuze liefhebber die zich had voorgenomen de beste wijn ter wereld te maken. Om dat voor elkaar te krijgen was hij continu in de weer met het productieproces en experimenteerde hij dat het een lieve lust was. Hij was degene die op het idee kwam om de wijnen van verschillende wijngaarden te mengen, die de houten stop omruilde voor een kurken dop en die dikke glazen flessen regelde zodat tijdens het gistingsproces voor de verandering eens niet alles uit elkaar knalde. Hij was, kortom, een kloosterling waar je nog eens wat aan had.

champagne
Dom Pérignon champagne

Plan de champagne

Leuk natuurlijk, die Dom Pérignon, maar voor ons leken was de wijnmonnik misschien net iets té ambitieus. Zijn champagne stamt uit de beste oogstjaren, is gemaakt van de meest superieure druiven en heeft altijd het langste gerijpt in de koelste omstandigheden. Wie een flesje wil proeven moet daar dan ook al gauw zo’n €140,– voor over hebben en wil je echt Dom bezig zijn dan kan je daar gerust nog wel een paar 1000 bij optellen. Voor zijn meest exclusieve fles wordt zelfs €46.000,– gevraagd. “Alsof-ie een emmer leegpleurt”, zei Ech Nie. “Kwaliteit kost nou eenmaal geld druifje…”

“Ja het is goed met jou. We gaan niet gelijk een vermogen uitgeven hoor.”

“Een paar rooitjes is inderdaad wel wat overdreven, vandaar ook mijn plan de champagne.”

“Oh God…”

“Luister nou, Die Perignon wordt vooral gedronken door de jetset, je weet wel; filmsterren, koningshuizen, dat soort lui. Die drinken het alleen om te laten zien dat ze het kunnen betalen…”

“En zo zijn wij niet natuurlijk…”

“Nee, precies. Die dikdoenerij is niks voor ons. Wij gaan dan ook op zoek naar het echte goud, de pure champagne, de bubbels die ambachtelijk zijn bereid en met liefde geschonken. Daarom gaan we gewoon bij een van de lokale wijnboeren aankloppen, zetten het daar op een zuipen proeven daar zoveel mogelijk drank en nemen de rest van zijn voorraad voor weinig mee naar huis.”

“Uitstekend idee…”

“Ja, goed hè? Dat krijg je ervan als je je zaken op orde hebt. Een strak doortimmerd plan waar de intelligentie vanaf druipt.”

champagne
Champagneglazen de luxe

Een stralende dag

“Tussen 12 en 14 uur gesloten”

“Lekker slim weer Ech Wel…”

“Ja, GVD!! Hoe moet ik nou weten dat die Franse boeren zo stom zijn om alles midden op de dag dicht te gooien?!”

Nog maar net in Hautvillers en het hele plan lag al in duigen. Alles was dicht. Nou ja, dachten we, het kon altijd erger. Gelukkig had Maria onze gebeden wél verhoord en had ze ons in ieder geval een droge dag geschonken. “Gaan we toch lekker op het terras zitten pimpelen?”

Pour madame een Brut Rosé et pour moi een Brut Cuvée de Réserve”, zei ik tegen de serveerster. Ze had er slechts een half uur over gedaan om onze bestelling op te nemen maar dat maakte ze goed met een welgemeend; “Excusez moi, Franse slag enzo.”

“Jaja”, reageerden we begripvol, “schiet nou maar op anders krijg-ie er nog een paar Hollandse slagen achteraan!”

“Naturellement”, antwoordde ze neerbuigend, om ons vervolgens nog eens dik 30 minuten te laten wachten.

champagne
Santé

Proost

“Nou, santé schat”, zei ik en hief mijn glas ten hemel, “op een stralende dag!” Niet geheel verrassend vielen precies op dat moment de eerste druppels naar beneden. Zucht. “Waar hebben we dit toch altijd aan verdiend?”, riep Ech Nie vertwijfeld. “Gewoon negeren schat, is zo weer voorbij.”

En toen begon het echt te plenzen.

Net als de rest van het terras stormden we naar binnen om daar te schuilen voor het plotselinge noodweer. “Tot zover de zegeningen van Maria”, mokte Ech Nie. “Ach, wij zitten tenminste nog”, hield ik de moed er in. “Bijna iedereen die buiten zat kan dat niet zeggen.” Helaas bleek ons tafeltje wel heel populair want grote groepen mensen dromden om ons heen en zorgden ervoor dat onze feeststemming toch ietwat verloren ging. “Laten we alsjeblieft gaan”, smeekte Ech Nie, “ik word hier niet goed van de stank.”

“Nou die mensen meuren wel hè”, stemde ik in.

“Ja bijdehand, ga dan ook niet naast het toilet zitten.”

champagne
Onderweg naar Epernay

Met plenzen was het inmiddels gestopt maar omdat we nog een heel stuk moesten lopen voor we bij de auto waren slaagde de miezer er toch in om ons behoorlijk nat te maken. Leuk zo’n terras, in Frankrijk in de zon. Uiteraard hield het gelijk op met regenen toen we onze bolide instapten. “Mooi zo”, verkondigde ik Ech Nie, “dan kunnen we in Epernay alsnog aan de zuip een drankje doen.”

Componeren

Net als port is champagne een samengestelde wijn die is gemaakt van druiven uit verschillende oogstjaren en diverse wijngaarden. Op die manier kunnen de producenten, ondanks de grillen van de natuur, altijd dezelfde kwaliteit en smaak garanderen. “Dat samenstellen is trouwens nog een verrot lastig klusje”, vertelde ik Ech Nie onderweg naar Epernay, “omdat je eigenlijk in staat moet zijn een paar jaar vooruit te denken. Je moet begrijpen hoe de druiven zich gaan ontwikkelen en hoe ze zich in de toekomst tot elkaar verhouden.”

“Jeetje,”

“Jahaa, en dat zijn dan alleen nog maar de gewone champagnes. Ech moeilijk wordt het natuurlijk pas bij de vintage variant, oftewel, de millésimé. Vintage champagne wordt gemaakt van de beste wijnranken uit één bepaald jaar en rijpt over het algemeen een stuk langer. Om die dus te kunnen samenstellen moet je over wel héél voorspellende gaven beschikken. Dat is overigens helemaal het geval voor de druiven die ook nog eens uit een uitzonderlijk goed oogstjaar stammen. Dan zijn ze uitverkoren om te verworden tot een premium vintage, het beste van het beste, rijpen ze nóg langer en vormen ze jaren later het visitekaartje van het wijnhuis.”

“Even wachten hoor Ech Wel, ze flikkeren dus al die verschillende sapjes bij elkaar maar eigenlijk weten ze pas een paar jaar later of het ook ech lekker is?”

“Dan weten ze het pas zeker ja, inderdaad. Het heet trouwens geen sap maar most en flikkeren doen ze ook al niet, ze componeren. Afijn, nadat ze klaar zijn met de compositie moet er van de wijn nog champagne gemaakt worden. Dat doen ze door de drank een tweede keer in de fles te laten gisten.”

champagne
De belangrijkste straat van Epernay de Champagnestreek Frankrijk

Avenue de Champagne

De Avenue de Champagne is een straat in Epernay die volstaat met wereldberoemde champagnehuizen en die uiteraard ook onderdeel was van mijn waterdichte plan door de champagnestreek. Eenmaal daar snelden we van het ene naar het andere protserige kasteeltje (de wijnhuizen moesten net als de drank luxe uitstralen en hebben daarom zonder uitzondering een nogal uitbundig uiterlijk) maar bemerkten tot onze stomme verbazing dat ook hier elke deur gesloten was. “Wat is dat nou toch allemaal voor gezeik hierzo?” uitte ik mijn opperste verbazing. “Willen die Champenezen geen geld verdienen of zo?”

“Nou”, bedacht Ech Nie, “misschien omdat het zondag is…?”

“Krijg nou de…Dat meen je niet?”

“Weet ik veel. Ik neem aan dat meneer de planner dat wel even van te voren heeft gecheckt. Toch?”

Nee. Niet dus. Maar ja, wie denkt daar nou aan? Het is een toeristenstad bij uitstek en dan verwacht je toch niet dat ze op zondag dicht gaan? “Laten we maar gewoon de straat uitlopen en kijken of er misschien toch nog ergens iets open is.”

champagne
8 druivensoorten zijn toegestaan maar in de praktijk worden er maar 3 gebruikt. Een daarvan is de chardonnay

Méthode Champenaise

Van druif tot drank, voor het hele proces zijn er regels waar de champagnehuizen zich aan dienen te houden. Er zijn maar 8 druivensoorten toegestaan (al worden er in de praktijk maar 3 gebruikt), de opbrengst per hectare mag niet boven de 65 hectoliter komen, de tweede gisting moet minimaal 60 dagen duren, het rijpingsproces van vintage wijnen mag niet korter zijn dan 3 jaar, etc. etc. Toch bestaan er tussen de verschillende champagnes grote verschillen en dat komt, naast de kwaliteit van de druif en de samenstelling van de drank, vooral door de manier van rijpen. Dat laatste is zelfs zo belangrijk dat het vaak het verschil maakt tussen een champagne van een paar tientjes en een premium vintage van duizenden euro’s.

champagne
Het hek bij Moët et Chandon stond open

Verdieping

Halverwege de Avenue zagen we tot ons grote geluk het toegangshek van Moët en Chandon, het champagnehuis van Dom Pérignon, uitnodigend open staan. Ah, dachten we, kunnen eindelijk de kurken van de fles. We rende naar binnen maar werden opnieuw zwaar teleurgesteld. Flessen had men in overvloed, dat wel, maar het bleek helaas niet de bedoeling de inhoud daarvan gelijk te consumeren. “Tsjongejongejonge, nou dit gaat hem niet meer worden hoor Ech Wel. Laten we maar doortrekken naar Reims. Daar wilde je toch ook nog naar toe?”

“Ja natuurlijk, de hoofdstad van de champagne wordt het sluitstuk van onze tour, dat sowieso. Maar eerst moeten we nog even de diepte in.”

“Waarheen?”

“Naar beneden. De grond bestaat hier namelijk uit een dikke laag kalksteen en daarin heeft men door de jaren heen ruim 100 km gangenstelsel uitgehouwen.”

“Ja en?”

“En dat willen we zien.”

champagne
champagnebad

Rijpen

De grond is voor de druiven niet alleen ideaal om op te groeien maar ook om in te rijpen. Het heeft namelijk precies de juiste temperatuur en luchtvochtigheid en is daarmee de perfecte locatie om belletjeswijn te laten uitgroeien tot een tintelende sensatie. Om die transformatie voor elkaar te krijgen moet de wijn dan wel gedurende zijn tijd in de kelder worden geschud en gedraaid want dat zorgt ervoor dat al het bezinksel naar de hals zakt en later, als de tijd champagne rijp is, makkelijk kan worden verwijderd. Daarna is het een queestie van wat rietsuiker erbij doen en klaar is kees.

champagne
Wijnrekken in grotten vol champagne

Mercier

Niet geheel verrassend bleek het enige wijnhuis dat open was helemaal aan het eind van de straat gelegen. “Merci Mercier!”, riepen we in koor. Konden we ons na een treinreis door de grotten eindelijk laven aan een proeverij. Zou ook ik in staat zijn geschiedenis te schrijven op een terras in Frankrijk in de zon?, vroegen we ons af. Nee, zover kwam het helaas niet. Hoewel ik het hartstochtelijk probeerde kreeg ik het niet voor elkaar de zon tevoorschijn te toveren. De champagne daarentegen smaakte wonderlijk wel.

Ik was geslaagd. Trots op mijn prestatie besloot Ech Nie dat we het hier niet bij konden laten en dat het aanschaffen van een paar flessen champagne toch echt pure noodzaak was. Kon ik thuis tenminste blijven oefenen op de edele kunst der wijndrinkerij. “Is goed meissie; jij blij, ik blij.” Het was meteen ons laatste moment van geluk. Hoewel we nog voldaan naar de uitgang liepen ontdekten we aan de deur dat het buiten opnieuw goot van de regen. “Niet echt waterdicht hè, dat plan van jou…”

champagne
Eindelijk konden we proeven van het lichtgele goud

Verhaal

Drijfnat en zwaar geïrriteerd arriveerden we na een champagnedouche van anderhalve kilometer terug bij de auto. “Geouwehoer altijd”, gromde ik, en tikte met zware slagen het woord Reims in op de TomTom. “Moeten we daar ech nog naar toe” vroeg Ech Nie voorzichtig. “Ja natuurlijk”, antwoordde ik grimmig, “wat dach-ie dan? Dat ik die trut van een Maria hier mee weg liet komen?”

“Hè?”

“Ja, bidden we speciaal in Chartres voor een mooie dag en dan worden we hier zo in de zeik genomen.”

“Maar wat heeft Reims daarmee te maken dan?”

“Daar staat haar tweede huis. Notre Dame de Reims is ook een kathedraal die aan haar is gewijd dus daar kunnen we mooi verhaal gaan halen.”

“Nee toch?”

“Ech Wel!”

Geef een reactie

%d bloggers liken dit: