Diva Albania doceert oudheid Butrint op eigen wijze

Butrint

Liggend op het Corfiaanse strand vroeg een zonnebadende Ech Nie mij op zeker moment wat er nou toch eigenlijk aan de overkant van het water lag. “Dat is Butrint schat, een Albanese Unesco-site van welhaast mythische proporties.”

Had ik dat nou maar niet gevraagd, zag ik haar denken, maar het was al te laat.

“Butrint is volgens de Griekse mythologie een stad die is gesticht door Helenus, een oud-Trojaan en een man die algemeen bekend stond als de slimste kerel van zijn tijd. Hij werd door de overlevenden van de slag bij Troje dan ook gezien als de aangewezen persoon om de ideale plek voor een nieuwe stad te vinden. Origineel als hij was liet hij zich daarbij inspireren door de daden van een dolle stier. Het beest was hem namelijk ontsnapt tijdens het offeren, zwom toen vanaf Corfu naar gene zijde en bezweek aldaar aan zijn opgelopen verwondingen. Helenus zag in het voorval een teken van de goden en bouwde op het graf van de os het nieuw Troje. Uit dankbaarheid doopte hij de stad Buthrotum, oftewel gewonde stier.”

“…”

Butrint
Butrint, een Unesco-site van welhaast mythische proporties

Albanië

Omdat op bovenstaand verhaal iedere reactie uitbleef voegde ik er aan toe; “Het moge duidelijk zijn dat wij dus naar Butrint moeten.”

“Naar Albanië?”

“Ja natuurlijk, het is toch werelderfgoed.”

“Ja maar Albanië? Ik weet het niet hoor Ech Wel, is het daar niet hartstikke gevaarlijk en zo?”

“Geen idee. Maar we gaan sowieso.”

Om Ech Nie het idee te geven dat er heus ook wel naar haar geluisterd wordt kozen we voor een georganiseerd dagtochtje vanuit de haven van Corfu. Normaal gesproken zijn we niet zo van het groepsgewijs reizen maar mevrouw voelde er niks voor om daar met eigen auto rond te rijden. Ze zag zich al gedwongen met de boot over te varen (een draagvleugelboot nog wel!) en dan moest ik natuurlijk niet ook nog eens van haar verlangen haar leven te wagen op al die ongetwijfeld onbegaanbare wegen.

Butrint
Sarandë is de poort naar Butrint.

Op tijd

Dat we niet gewend zijn aan planmatig reizen bleek al gelijk bij het krieken van de dag. Te laat wakker, teveel getreuzel, te langzaam verkeer en dus te laat op de kade. Acht uur zou onze schuit vertrekken maar, kansloos als we zijn, arriveerden wij pas om 8.05 bij de haven. “GVD, natuurlijk ook weer geen parkeerplaats te bekennen”, vloekte ik hartgrondig. “Zal je altijd zien.” Opgefokt gooiden we de auto maar gewoon ergens neer (dat was van later zorg) en renden in allerijl naar de douane. “Als ze nou maar wel een beetje opschieten daar anders missen we nog de boot!”

Dat bleek mee te vallen.

“Zie je nou wel”, zei Ech Nie meteen, “alleen zo’n gek als jij moet weer zo nodig naar Albanië.” We stonden in een lege vertrekhal en de beambten om ons heen keken ietwat bevreemd naar de twee opgewonden standjes voor zich. “Schiet nou maar op jankerd”, antwoordde ik weinig diplomatiek, “iedereen zit natuurlijk allang in het schip!”

Na wat extra gedoe (waar zijn die klotepaspoorten nou weer? Ik dacht dat jij ze had!) holden we na een paar minuten het gebouw weer uit. Gelukkig, hij ligt er nog. Snel spurtten we verder en eenmaal bij het vaartuig aangekomen sprongen we vlot bij de verbouwereerde schipper aan boord. “Tjezus, dat was op het nippertje!”

Blij dat we het toch nog hadden gehaald sleepten we ons naar de verlaten kajuit en ploften neer in een van de lege stoelen. Eenmaal gezeten diende zich gelijk de volgende queestie aan. “Waar is iedereen eigenlijk?”

En zo leerden we dat het tijdsverschil tussen Griekenland en Albanië één uur bedraagt.

Butrint
Schitterend mooi en glooiend groen

Verrassing

Het duurde een half uurtje voordat de draagvleugelboot ons van Corfu naar de Albanese badplaats Sarandë had gebracht en vervolgens kostte het nog eens 30 minuten om met de bus in Butrint te geraken. In die tijd ging er een wereld voor ons open. Anders dan we namelijk hadden verwacht zag Sarandë er precies hetzelfde uit als iedere willekeurige Costastad in Spanje, bleken de wegen niet van zand maar van asfalt en waren de rondlopende Albanezen geen bloeddorstige criminelen maar gewone mensen van vlees en bloed. Nauwelijks bekomen van al deze openbaringen ontdekten we dat ook de natuur nog eens schitterend mooi en glooiend groen was. “Yes, laydies and gentlemèèèèèn”, zei onze gids van de dag, “a very special place indeed.”

Butrint
Een zooi vervallen steen

Butrint

Voor het ongetrainde oog van Ech Nie was Butrint slechts een zooi vervallen steen op een half verzopen schiereiland. “Niets om je druk over te maken”, vond ze zelf. Gelukkig wist onze Albanese leidsvrouw wel beter en legde ze enthousiast uit dat het voor Butrint allemaal begon met een antieke acropolis bovenop de berg en een tempel die was gewijd aan geneeskundegod Asclepius. Dit Heiligdom (en de gezonde waterbron waarbij het gebouwd was) trok in de oudheid zoveel mensen dat de plaats vanaf de 4e eeuw voor Chr. wist uit te groeien tot een welvarende stad.

Butrint
Het reisgezelschap met onze Albanese vriendin in het hippe roze

Bang

“Moeten we nou echt heel die heuvel op?”, vroeg Ech Nie mij zachtjes. Ze wilde onze geestdriftige reisleidster niet teveel storen in haar gepassioneerde verhaal en probeerde daarom zo weinig mogelijk geluid te maken. “Geen idee”, siste ik terug, en haalde aanvullend mijn schouders op. “Pffff”, verzuchtte Ech Nie. Ze had al niet veel zin gehad in deze excursie maar nu het er naar uitzag dat ze in deze hitte ook nog wat inspanning moest verrichten wenste ze al helemaal nooit van het strand af te zijn gekomen. Een instelling waar onze Butrintse wegwijzer wel raad mee wist.

“Excuse me laydies and gentlemèèèèèn, I believe the lady overthere has got something to say.” Ze had vrouwlief zien zuchten en vond het blijkbaar gepast haar  ten overstaan van iedereen ter verantwoording te roepen. “No I just, ehm, no I haven’t. Please go on.”

“Be quiet than.”

Butrint
Byzantijnse basiliek Butrint

Geschiedenisboek

“So laydies and gentlemèèèèèn”, vervolgde onze mannetjesputter, “this place is so fantastic because of de grote mediterraanse machten die hier allemaal hun stempel op de stad hebben gedrukt. Wat dat betreft leest Butrint echt als een geschiedenisboek van steen. Men vindt hier nog de resten van oude Grieken (akropolis, tempel, theater en agora (stadsplein)), Romeinen (badhuizen, fonteinen, aquaduct en forum (stadsplein)), Byzantijnen (basiliek en doopkerk) en Venetiërs (fort, citadel en stadsmuren). In totaal ligt hier voor ongeveer 2500 jaar aan historie.”

Butrint
Magnifiek mozaïek

Mozaïek

“But, my laydies and gentlemèèèèèn, in de 3e eeuw na Chr. vond er een aardbeving plaats die het einde betekende van de antieke wereld in deze stad. Bouwwerken vervielen en het inwonertal kelderde. De Byzantijnen pakten echter vanaf de 5e eeuw de draad weer op en bouwden ter ere van de nieuwe godsdienst (het christendom) diverse religieuze gebouwen. Op zich niets bijzonders ware het niet dat ze werden voorzien van magnifieke mozaïeken vloeren en dat ze na al die jaren nog helemaal intact zijn. Come en zie this wonderful piece of art voor jezelf, my laydies and gentlemèèèèèn.”

“Pffff”, verzuchtte Ech Nie dit keer buiten het gezichtsveld van onze Albanese vriendin, “is dit alles?” Na de hysterische aankondiging van de gids had ze wel wat meer verwacht dan een kunstwerkje ter grootte van een voetbal. “Nee dat is niet alles”, corrigeerde ik haar, “de rest ligt onder het zand verborgen. Op die manier blijft het beschermd tegen de boze weergoden en kunnen latere generaties er ook nog van genieten. Dat het er nu zo bij ligt is alleen wel zonde natuurlijk.”

Butrint
Onder het zand verborgen vloer in doopkerk Butrint

Kop dicht

“Nou als dat betekent dat die heks haar kop even houdt dan vind ik het eigenlijk wel gescheten.” Ech Nie was na haar publieke terechtstelling en het eindeloze ge-laydies and gentlemèèèèèn helemaal klaar met diva Albania. “En een beetje leuk vertellen kan ze ook al niet”, mopperde ze verder, “ze is zelfs nog slechter dan jij!”

Hint of niet, dat laatste vatte ik op als een compliment en voldoende reden om zelf wat tekst en uitleg te geven. “Ze doet inderdaad wel een beetje overdreven ja”, gaf ik haar gelijk. “Maar bijzonder is het hier natuurlijk wel. Kijk maar eens naar de achthoekige vorm van deze doopkerk. Een prachtig voorbeeld van christelijke architectuur en een verwijzing naar Jezus’ wedergeboorte. Zo zie….”

“Hou je kop Ech Wel!”

Geen hint dus.

Butrint
Cyclopische muren

Cyclopen

“So laydies and gentlemèèèèèn, may I have your attention please?” Onze meesteres vroeg weer het woord en dus gingen we strak in de houding staan om aandachtig te luisteren naar wat ze nog meer te vertellen had. “Na de Byzantijnen waren het de Venetiërs die de scepter gingen zwaaien over Butrint. De Italianen waren in de 13e eeuw een belangrijke zeemacht geworden en zij vonden Butrint wel een handige stop op hun handelsroute naar het Midden-Oosten. Om het schiereiland een beetje te kunnen verdedigen tegen hun Turkse rivalen bouwden ze een nieuw kasteel op de antieke acropolis en versterkten ze de cyclopische muren uit de oudheid.”

“Wat voor muren?”, fluisterde Ech Nie stilletjes tussendoor. “Hele grote”, smoesde ik terug. We zaten beiden niet te wachten op een volgende uitbrander dus hielden we ons zo veel mogelijk gedeisd. “Gemaakt door eenogige reuzen.”

“Wát?!” vroeg Ech Nie, nu met een moeilijk gezicht en net iets te hard, “eenogige reuzen?!” Onmiddellijk draaide onze drilmeester zich om en riep Ech Nie andermaal op het matje. “Let’s all be quiet now, laydies and gentlemèèèèèn, I believe there is a blond lady who has a hard time listening. Let’s all hear what she has got to say. Ágain.”

“No, Ik, ehm, I, I just… sorry….”, stamelde Ech Nie wederom.

“Stop interrupting me than.”

Butrint
De Leeuwenpoort van Butrint, de deksteen verkleinde de grote poort en was zo beter verdedigbaar

Poortje

“So, my laydies and gentlemèèèèèn, where was I? Oh yes, the Venetiërs. Zij konden de dikte van de oude muur wel waarderen maar waren minder te spreken over de gigantische poorten die de Cyclopen er in hadden verwerkt. Die zouden de dekselse Turken natuurlijk nooit kunnen tegen houden, dachten de Italianen, en daarom verkleinden ze de openingen met een grote deksteen halverwege de ingang. Op die manier moesten de aanvallers bukken bij binnenkomst en waren ze dus makkelijker de pan in te hakken.”

Butrint
Stadsmuur Butrint met meer van Butrint

Het einde

“Yes my laydies and gentlemèèèèèn, very clever indeed. But toen ook Venetië zijn macht verloor was het afgelopen met Butrint. De antieke stad werd stilaan verlaten en langzaam zakte ze weg in een poel des verderfs. Letterlijk. Behoudens een paar vissershuisjes was er halverwege de 20e eeuw nagenoeg niks meer van over. In 1924 echter herinnerde men zich weer het glorieuze verleden van de plaats en werd Butrint uit het moeras gevist en van zijn modder en vegetatie ontdaan. Om de heren archeologen van een slaapplaats te voorzien werd en passant het oude Venetiaanse kasteel op de heuvel herbouwd. Handig want de mannen bleken zulke goede hengelaars dat het gebouw na hun vertrek werd volgestouwd met alles wat ze in de afgelopen jaren hadden opgedoken en vanaf toen dus dienst ging doen als museum.”

“And so, my dear laydies and gentlemèèèèèn, zijn we bij het eind van de tour gekomen. Kijk nog wat rond als u wilt, geniet van het uitzicht over het meer en dan zie ik u over een uurtje weer terug in de bus.”

Butrint
Natuur en monumenten zorgen voor een mooi plaatje

Zand erover

“Nou ik hoop het niet”, zei Ech Nie toen onze Albanese legeraanvoerder achter de horizon was verdwenen. “Dat is niet erg aardig schat.”

“Nee zij is lekker aardig?! Ze zet me gewoon twee keer voor lul Ech Wel! Met d’r klote Butrint!”

“Ga je frustraties nou niet afreageren op het werelderfgoed alstublieft. Dat kan er ook niks aan doen.”

“Jawel, want als ze het niet hadden opgegraven was ik hier ook nooit geweest!”

“Nou ja zeg…”

“Ja echt. Voor mijn part pleuren ze er weer een hele berg zand over heen ook. Zal me echt een rotzorg wezen. Hebben ze er gelijk een mooi strand bij.”

“Oh ja, tuurlijk. Maak er een strand van en dan is het goed.”

“Ja inderdaad, en om het helemaal af te maken leggen we dat Albanese loeder 6 meter lager dan de rest. Ech Wel!”

2 Reacties

    1. Liever niet inderdaad maar soms ontkom je er gewoon niet aan. Heel wat werelderfgoed is slechts aan de hand van een gids te bekijken.

      Ach, zo hebben we weer voer voor een volgend verhaal moet je maar denken…😎

      Bedankt voor het compliment! 👍

Geef een reactie

%d bloggers liken dit: